14/06/2024
ไฟสว่างกี่เค ? ผมลองมาหมดแล้ว
แอลอีดีไม่เห็นสว่างจริงฝนตกก็วิ่งไม่ได้ !
เมื่อวานผมเจอคำถามนี้ถึงกับอึ้งไปเลย ..สงสัยกูรูตัวจริงมาแล้ว แต่ก็มีส่วนจริงครับ
ผม : ค่า k ที่พี่หมายถึงคือความสามารถเปล่งแสงหลอดไฟ..หรือความเข้มข้นแสงตกกระทบ ...หรืออุณหภูมิแสงครับ
กูรู : "ความสว่าง"
ผม : ... ค่า k คืออุณหภูมิของแสงครับ
ส่วนความสว่างของหลอดไฟมีหน่วยเป็น lumen
แต่แสงที่เราได้ใช้จริงจะผ่านตัวแปรหนึ่งนั่นคือเลนส์หรือโคมไฟ
เมื่อผ่านโคมไฟตกกระทบบนถนนจุดนั้นมีหน่วยเป็น lux ครับ
หลอดไฟ LED ราคาถูกในตลาดที่เจอฝนวิ่งไม่ได้อันนี้จริงครับ
แต่หลอดไฟเกรดสูงราคาแพง จะต่างกันตรงแสงตกกระทบ
หรือค่าความเข้มข้น lux นี้เองครับ
แล้ว Lumen กับ Lux ต่างกันอย่างไร ?
นอกจากค่าลูเมน (Lumen) แล้ว ค่าลักซ์ (Lux)
ก็สำคัญไม่แพ้กันอ่านจบเข้าใจทั้งหมดครับ
ลูเมน (Lumen) หรือตัวย่อคือ lm
เป็นหน่วยใช้วัดความสว่างโดยรวมของแหล่งกำเนิดแสงเช่น การวัดความสว่างที่แพร่ออกมาของหลอดไฟ
โดย 1 Lumen จะมีความสว่างเท่ากับแสงเทียน 1 เล่ม
ในรัศมี 1 ฟุตหรือ 1 ตารางฟุต
อย่างไรก็ตามเมื่อเรานำหลอดไฟมาใช้งานจริง
รู้แค่ค่า lumen อย่างเดียวมันยังไม่เพียงพอ
เพราะแสงจากโคมไฟหน้ารถที่ส่องออกไปตกกระทบบนถนนจริงจะเหลือความเข้มข้นแค่ไหน? จุดนี้สำคัญมาก
เพราะทำให้เรามองเห็นและแยกแยะวัตถุได้เร็วขึ้น
ที่ความเร็วระดับ 120 กม/ชม = 33.5 เมตร/วินาที
3 วินาที = 100 เมตร เบรคทัน = ✓รอด
ยิ่งทัศนวิสัยเคลียร์ช้าเท่าไหร่ = ความเสียหายมากขึ้น
ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ค่า ลักซ์ (Lux)
มีความสำคัญเป็นอย่างมากสำหรับไฟหน้ารถยนต์
ลักซ์ (Lux) หรือตัวย่อคือ lx คือ...
หน่วยการวัดความเข้มข้นที่ตกกระทบบนพื้นผิว
ในที่นี้คือแสงบนถนน โดย 1 Lux = 1 ลูเมนต่อตารางเมตร
แทนค่าด้วยสูตร lux = lumen / m2
lx = Lux ความสว่าง
lm = Lumen ปริมาณแสง
m2 = พื้นที่ตารางเมตร
หมายถึงถ้ามีปริมาณแสง 1 Lumen ในรัศมีกี่ตารางเมตร
ค่า Lux ก็จะสอดคล้องสัมพันธ์กับความสว่างตามรัศมีเหล่านั้น
ยกตัวอย่าง...
ปริมาณแสง 1,000 Lumen ในรัศมี 1 ตารางเมตร
สามารถให้ความสว่างของแสงบนพื้นผิวได้
1,000 Lux 1,000 lux = 1000 lm / 1 ตารางเมตร
กลับกันถ้าความสว่างแสง 1,000 Lumen
ในรัศมี 10 ตารางเมตร ก็จะให้ความสว่างบนพื้นผิว
ได้ 100 Lux เท่านั้น
คิดตามสูตร 100 lux = 1,000 lm / 10 ตารางเมตร
ค่า lux จะแปรผันตามระยะความสูงของโคมไฟหน้ารถและความใกล้-ไกลของแสงที่ตกกระทบวัตถุหรือถนน
ตามทันกันไหมครับ...
สรุป
Lumens หน่วยใช้วัดความสว่างโดยรวมของแหล่งกำเนิดแสงเช่น การวัดความสว่างที่แพร่ออกมาของหลอดไฟ
Lux หน่วยใช้วัดความสว่างของแสงที่ตกกระทบบนพื้นผิว เป็นรูปแบบการวัดความเข้มข้นที่ใช้ในการหาความสว่างต่อพื้นที่ ในกรณีไฟหน้ารถยนต์เช่น ความสว่างตกกระทบบนถนนที่มาจากหลอดไฟและโคมไฟหน้ารถ
ในภาพนี้มาจากโคมไฟขั้ว h4 เลนส์ธรรมดาครับ