07/07/2024
Planujesz wakacyjny wyjazd z przyczepą kempingową lub kamperem? Jest to ciekawa alternatywa dla hoteli lub wynajmowanych kwater, ale musisz się najpierw upewnić, czy w ogóle możesz w ten sposób podróżować. Jeżeli masz prawo jazdy kategorii B, to większość przeszkód jest już pokonanych. Przeszkodą może jednak okazać się np. posiadany pojazd, który niekoniecznie będzie się nadawać do ciągnięcia przyczep.
Odpowiedzią na pytanie postawione w tytule, jest oczywiście: to zależy. Poniżej wyjaśnimy od czego.
KAMPER
W przypadku tych pojazdów silnikowych stworzonych od początku do końca z myślą o turystycznym podróżowaniu lub wręcz życiu w nich, sprawa jest dość prosta. Kategoria prawa jazdy jest tutaj zależna wyłącznie od dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu. Jeżeli nie przekracza ona 3500 kg, wówczas wystarcza prawo jazdy kategorii B. Jeżeli jest ona wyższa, wówczas potrzebne jest prawo jazdy kategorii C1 do 7500 kg lub C w przypadku pojazdów o dmc jeszcze wyższym. Istnieją też kampery w postaci przerobionych autobusów, wówczas wymagane jest również prawo jazdy kategorii odpowiednio C1 lub C, ponieważ po przeróbkach taki pojazd zazwyczaj nie może już nazywać się autobusem.
Oczywiście mogą zdarzyć się przypadki, gdy kamper będzie ciągnął przyczepę kempingową lub inną, wówczas w zależności od dmc, konieczne będzie posiadanie prawa jazdy kategorii B, B+E, C1+E lub C+E. Zazwyczaj jednak do kamperów doczepiane są znacznie mniejsze przyczepy z np. motocyklami, łodziami itp. Więcej na temat przyczep poniżej.
Opisywane wyżej szczególne przypadki są jednak bardzo rzadkie, absolutna większość kamperów, to pojazdy o dmc nieprzekraczającym 3500 kg i do kierowania nimi wystarcza w zupełności prawo jazdy kategorii B. Przed kupnem lub wynajęciem takiego pojazdu, warto jednak upewnić się, jakie dmc zostało wpisane do dowodu rejestracyjnego. To pozwoli uniknąć problemów w podczas kontroli policyjnej.
PRZYCZEPA KEMPINGOWA
Absolutnie kluczową kwestią w kontekście przyczep jest to, czy posiadany samochód jest wyposażony w hak holowniczy, a jeżeli tak, czy ma odpowiednią adnotację w dowodzie rejestracyjnym.
W przypadku przyczep, najważniejsze są 3 zasady:
- jej rzeczywista masa całkowita nie może przekraczać rzeczywistej masy całkowitej pojazdu ciągnącego,
- jej dopuszczalna masa całkowita nie może przekraczać wartości poddanych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu ciągnącego, zawartych w rubrykach O1 i O2: O.1 - maksymalna masa całkowita przyczepy z hamulcem w kg, O.2 - maksymalna masa całkowita przyczepy bez hamulca w kg.
- dopuszczalna masa całkowita pojazdu i przyczepy nie może przekroczyć wartości przewidzianych dla poszczególnych kategorii prawa jazdy, w tym przypadku 3,5 tony (4250 kg z przyczepą lekką) dla kategorii B i 7 ton dla kategorii B+E.
DO 3500 KG: KATEGORIA B
W sytuacji, kiedy rzeczywista masa całkowita pojazdu i przyczepy nie przekracza 3500 kg, do kierowania takim zestawem wystarcza prawo jazdy kategorii B. Oczywiście z zastrzeżeniem, 3 zasad opisanych powyżej. Dopuszczalne zatem jest poruszanie się zestawem: 2 tonowy samochód + 1,5 tonowa przyczepa. Trzeba mieć jednak na uwadze nie tylko to, co zostało zawarte w dowodzie rejestracyjnym, ale również rzeczywistą wagę wszystkiego co zostało umieszczone w pojeździe i na/w przyczepie. Mowa tutaj nie tylko o wadze przedmiotów, ale również osób.
OD 3500 KG DO 4250 KG: KATEGORIA B LUB KATEGORIA B Z KODEM 96
W przypadku wagi zestawu przekraczającej 3500 kg, ale nie przekraczającej 4250 kg, są dwie możliwości i jest to zależne od tego, jaka przyczepa jest ciągnięta:
- przyczepa lekka, a zatem taka, której rzeczywista masa całkowita nie przekracza 750 kg. W takiej sytuacji wystarcza prawo jazdy kategorii B, ponieważ zgodnie z przepisami dopuszcza się ciągnięcie przyczepy lekkiej każdym pojazdem samochodowym, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3500 kg. Może zatem zaistnieć sytuacja, gdzie pojazd o dmc 3500 kg będzie ciągnąć przyczepę o dmc 750 kg i w ten sposób osiągnięta zostanie rzeczywista masa całkowita zestawu na poziomie 4250 kg. Zdarzają się również przypadki małych przyczep kempingowych, które spełniają powyższe warunki, najbardziej znanym takim przypadkiem jest w Polsce przyczepa Niewiadów N126, której dmc wynosi równe 750 kg, a masa własna 610 kg.
- przyczepa inna niż lekka, a zatem taka, której dopuszczalna masa całkowita przekracza 750 kg. W takiej sytuacji zgodnie z zasadami kategorii B można ciągnąć taką przyczepę, ale rzeczywista masa całkowita zestawu nie może przekroczyć 3500 kg. Kierujący, którzy zdobędą kod 96 prawa jazdy mogą jednak przekraczać tę granicę, aż do poziomu 4250 kg. Pozwala to na dużo większe możliwości w zakresie ciągnięcia przyczep. Kod 96 zdobywa się poprzez złożenie wniosku o wydanie prawa jazdy w urzędzie (wydział komunikacji), otrzymanie numeru PKK i zaliczeniu egzaminu praktycznego w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego (WORD). Nie jest przy tym wymagana jakakolwiek nauka jazdy. Egzamin jest tożsamy z egzaminem praktycznym na kategorię B+E.
OD 3500/4250 KG DO 7000 KG: KATEGORIA B+E
Przypadku zestawów, których rzeczywista masa całkowita przekracza 3500 kg, w tym również tych, które są cięższe niż 4250 kg, konieczne jest posiadanie prawa jazdy kategorii B+E. W ramach tej kategorii nadal obowiązują 3 zasady opisane powyżej, a zatem rzeczywista masa całkowita przyczepy nie może być wyższa niż rzeczywista masa całkowita pojazdu ciągnącego. W skrajnym przypadku rzeczywista masa całkowita pojazdu i przyczepy może wynieść po 3500 kg, czyli razem 7000 kg. Mowa tutaj o przypadkach skrajnych, aczkolwiek często spotykanych w wartościach bliskich maksymalnym np.: autolaweta z przyczepą. W przypadku większości przyczep kempingowych, wartości te będą jednak dalekie od maksymalnych, aczkolwiek zaradzają się przyczepy, których dmc przekracza 3 tony. Problemem wtedy staje się jednak dobór odpowiedniego pojazdu holującego. Jego rzeczywista masa całkowita musi być bowiem wyższa niż przyczepy i oprócz tego, jego właściwości wyrażone w dowodzie rejestracyjnym, muszą być dostosowane do masy przyczepy. Zazwyczaj najcięższe przyczepy mogą ciągnąć pojazdy pokroju: samochód dostawczy, bus, terenowy, SUV itd. W przypadku większości rodzinnych samochodów z nadwoziem kombi, dmc ciągniętej przyczepy nie może przekraczać 2 ton.
Ciągnięcie przyczep kempingowych jest znacznie trudniejsze i bardziej wymagające niż jazda samym samochodem, czy też ciągnięcie większości innych przyczep. Pojazdy te są bardzo podatne na boczne podmuchy wiatru i z racji swoich gabarytów, trudniejsze w manewrowaniu. Przed wyruszeniem w wakacyjną podróż warto przećwiczyć jazdę i sprawdzić możliwości własnego auta. Może się bowiem okazać, że mimo spełnienia warunków określonych w przepisach i w dowodzie rejestracyjnym, konfiguracja dany pojazd i dana przyczepa, nie funkcjonuje dobrze na drodze. Wtedy dla bezpieczeństwa warto przemyśleć inne zestawienie pojazdów.
Kategorie prawa jazdy, jakie są wykorzystywane przy podróżach turystycznych kamperem lub samochodem z przyczepą kempingową, to w zasadzie wyłącznie kategorie: B, B+E i C. Ta ostatnia kategoria jest stosowana przy większych kamperach, których dmc przekracza 3500 kg. Często są to pojazdy tworzone samodzielnie przez turystów, gdzie bazą do budowy jest np. autobus. W takiej sytuacji wbrew pozorom nie będzie konieczne prawo jazdy kategorii D. Po dokonaniu zmian konstrukcyjnych, należy bowiem dokonać zmiany kategorii pojazdu, potwierdzić to w okręgowej stacji pojazdów i w wydziale komunikacji dokonać zmian w dowodzie rejestracyjnym. W ten sposób autobus zostanie przemianowany na pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3500 kg, a zatem do kierowania nim będzie wymagane prawo jazdy kategorii C.
Osoby zastanawiające się nad wyborem pomiędzy kamperem a przyczepą kempingową muszą mieć też na uwadze to, że w przypadku przyczep obowiązują niższe prędkości. W Polsce z przyczepą nie można jechać szybciej niż 80 km/h na autostradach, drogach ekspresowych i drogach dwujezdniowych, a na zwykłych drogach poza obszarem zabudowanym 70 km/h. W przypadku kamperów prędkości maksymalne są takie same, jak w przypadku samochodów osobowych, a zatem mogą się one poruszać z prędkością nawet 140 km/h na autostradach, co oczywiście niekoniecznie będzie dobrym pomysłem.
SŁOWNIK POJĘĆ:
zespół pojazdów – pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania;
przyczepa – pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem;
przyczepa lekka – przyczepę, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 750 kg;
masa własna – masę pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego;
dopuszczalna masa całkowita – największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze;
rzeczywista masa całkowita – masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób;
dopuszczalna ładowność – największą masę ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd, która stanowi różnicę dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu.
