07/06/2026
ඉන්ධන මිල වැඩි වුණාම වාහනේ තෙල් වැඩ කරන එක අඩු වෙනවා වගේ දැනෙන්නේ ඇයි?
ඇත්තටම තෙල් වල ප්‍රමිතිය වෙනස් කරලද?
ලංකාවේ ඉන්ධන මිල සූත්‍රය අනුව පෙට්‍රල් මිල ගණන් ඉහළ යන හැම අවස්ථාවකම, අපේ වාහන පදවන අය අතර නිතරම කතාබහට ලක්වෙන මාතෘකාවක් තියෙනවා. ඒ තමයි, "මිල වැඩි වුණාට පස්සේ වාහනේ තෙල් ටික ඉක්මනටම ඉවර වෙනවා වගේ දැනෙනවා" කියන එක.
මේ නිසාම සමාජ මාධ්‍ය හරහා බොහෝ දෙනෙක් සැක කරන්නේ, රජය හෝ සමාගම් වියදම් අඩු කරගන්න ඉන්ධන වල ප්‍රමිතිය බාල කරලා, නැත්නම් වෙනත් දෙයක් කලවම් කරලා විකුණනවා කියලයි.
ඇත්තටම මේ කතාවේ ඇත්ත නැත්ත මොකක්ද? මිල වැඩිවීමත් එක්ක ඔබේ වාහනයේ ඉන්ධන පරිභෝජනය (Fuel Consumption) වෙනස් වෙන්න බලපාන සැබෑ හේතු මොනවාද කියලා අපි විද්‍යාත්මකව සොයා බලමු.
රජය හෝ සමාගම් මගින් ඉන්ධන ප්‍රමිතිය බාල කරනවාද?
කෙටිම පිළිතුර තමයි "නැත" යන්නයි. මිල වැඩි වුණ සැනින් මෙරටට ආනයනය කරන පෙට්‍රල් වල රසායනික ප්‍රමිතිය බාල කිරීමට නොහැකි වීමට ප්‍රධාන හේතු කිහිපයක් තියෙනවා:
1. මිල සූත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීත්වය: වත්මන් මිල සූත්‍රය මගින් සිදුවන්නේ ලෝක වෙළඳපොලේ තෙල් මිල සහ ඩොලරයේ අගය අනුව පිරිවැය සෘජුවම පාරිභෝගිකයා මතට පැනවීමයි. එම නිසා පාඩුව පියවා ගැනීමට රජයට හෝ ලංකා අයි.ඕ.සී (LIOC), සිනොපෙක් (Sinopec) වැනි සමාගම් වලට හොරෙන් බාල තෙල් ගෙන්වීමට ආර්ථිකමය වශයෙන් අවශ්‍යතාවයක් නැහැ.
2. දැඩි තත්ත්ව පරීක්ෂාවන්: මුහුදෙන් ලංකාවට එන ඕනෑම තෙල් නැවක් වරායට ඇතුළු කර බාගැනීමට පෙර, ස්වාධීන ජාත්‍යන්තර පරීක්ෂණ ආයතන (උදාහරණයක් ලෙස SGS ආයතනය) මගින් එහි Octane අගය, ඝනත්වය සහ ජල ප්‍රතිශතය ඉතා දැඩි ලෙස පරීක්ෂා කරනවා. ප්‍රමිතියෙන් තොර නම් එම නැව් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබනවා.
එසේ නම්, රටට එන තෙල් වල ප්‍රමිතිය නිවැරදි නම්, මිල වැඩි වුණාම අපිට තෙල් ඉක්මනට ඉවර වෙනවා වගේ දැනෙන්නේ ඇයි?
ඉන්ධන දහනය වැඩි වීමට බලපාන සැබෑ හේතු
වාහනයේ කිලෝමීටර් ගණන (km/L) සැබවින්ම අඩු වී ඇත්නම්, ඊට බලපාන්නේ තෙල් වල ප්‍රමිතිය නෙවෙයි, මෙන්න මේ කියන ප්‍රායෝගික සහ මනෝවිද්‍යාත්මක හේතුයි:
1. මනෝවිද්‍යාත්මක බලපෑම (The "Eye on the Gauge" Effect)
තෙල් මිල අඩුවෙන් පවතින විට අපි සාමාන්‍යයෙන් Dash Board එකේ තියෙන තෙල් කූර (Fuel Gauge) දෙස නිතර බලන්නේ නැහැ. නමුත් ලීටරයක මිල රුපියල් කිහිපයකින් හෝ වැඩි වූ සැනින්, අපේ අවධානය නිරායාසයෙන්ම තෙල් කූර වෙත යොමු වෙනවා. මෙන්න මේ අධික අවධානය නිසා, වෙනදා වගේම තෙල් මට්ටම අඩු වෙද්දීත් අපිට දැනෙන්නේ "අද තෙල් ඉක්මනටම ඉවර වුණා" වගෙයි.
2. පිරවුම්හල් මට්ටමින් සිදුවන වෙනස්කම්
තොටුපළෙන් නිවැරදි ප්‍රමිතියට නිකුත් කලත්, ඇතැම් ඉන්ධන පිරවුම්හල් (තෙල් ෂෙඩ්) වල තියෙන භූගත ටැංකි පැරණි ඒවා වීම නිසා, වැසි කාලවලදී ඒවාට සියුම් ලෙස ජලය හෝ අපද්‍රව්‍ය කාන්දු වෙන්න පුළුවන්. එවැනි තැනකින් තෙල් ගැසුවහොත් එන්ජිමේ දහන කාර්යක්ෂමතාවය මඳක් අඩු වී, තෙල් වැඩ කරන ප්‍රමාණය අඩු විය හැක.
3. අධික රථවාහන තදබදය (Traffic)
ලංකාවේ ප්‍රධාන නගර වල පවතින අධික වාහන තදබදය මේ සඳහා ප්‍රධානතම හේතුවක්. වාහනය එකම තැන නතර කරගෙන, එන්ජිම පණගන්වා (Idle) විනාඩි 15-20ක් සිටින විට ඔබේ ඕඩෝමීටරයේ කිලෝමීටර් එකක්වත් ඉදිරියට යන්නේ නැහැ. නමුත් ඉන්ධන විශාල වශයෙන් පිච්චෙනවා. මේ නිසා km/L අගය වේගයෙන් පහත වැටෙනවා.
4. උෂ්ණත්වය සහ වාෂ්පීකරණය
දවල් කාලයේ පවතින දැඩි හිරු රශ්මිය නිසා පෙට්‍රල් ඉක්මනින් වාෂ්ප (Evaporate) වෙනවා. විශේෂයෙන්ම ඔබේ වාහනයේ ඉන්ධන ටැංකියේ මූඩියේ ඇති රබර් සීල් එක (Fuel Cap Gasket) බාල වී හෝ දිරාපත් වී ඇත්නම්, වාහනය අව්වේ නවතා තබන විට පෙට්‍රල් වාෂ්ප වී ඉගිලී යා හැක.
Car Explore වෙතින් ඔබේ මුදල් ඉතිරි කරගන්න උපදෙස් කිහිපයක්:
කාර්යබහුල ෂෙඩ් එකක් තෝරාගන්න: නිතරම වාහන පිරී පවතින, අලුත් පෙනුමැති ඉන්ධන පිරවුම්හල් වලින් තෙල් ලබාගන්න. එවැනි ස්ථාන වල භූගත ටැංකි නිතරම අලුත් තෙල් වලින් පිරවෙන නිසා, ඒවායේ තෙල් නැවුම් වන අතර ජලය හෝ මලකඩ මිශ්‍ර වීමේ අවදානම ඉතා අඩුයි.
ගණන් හදලා බලන්න: තෙල් කූර දෙස බලා අනුමාන කරන්නේ නැතුව, ඊළඟ වතාවේ Full Tank කල විට Trip\ A මීටරය සීරෝ (Zero) කරන්න. නැවත තෙල් ගසන විට දිවූ කිලෝමීටර් ගණන, ලබාගත් ලීටර් ප්‍රමාණයෙන් බෙදා ඔබේ වාහනයේ සැබෑ km/L අගය ගණනය කරන්න.
නඩත්තුව ගැන සිතන්න: වාහනයේ එයාර් ෆිල්ටරය (Air Filter) අපිරිසිදු වී ඇත්නම් හෝ ටයර් වල හුලං පීඩනය (Tyre Pressure) අඩු නම්, වාහනයේ ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවය 10% සිට 15% දක්වා ප්‍රමාණයකින් අඩු වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ඒවා නියමිත පරිදි පවත්වා ගන්න.
ඔබේ වාහනයෙත් මෑතකදී තෙල් වැඩ කරන ප්‍රමාණයේ වෙනසක් දැනුණාද? ඔබේ වාහනය දැනට ලීටරයට කිලෝමීටර් කීයක් වැඩ කරනවාද කියලා පහළින් Comment එකක් දාන්න!
