Zarobiony jestem

27/09/2026

FSO Polonez CARGO

W Centralnym Archiwum zachowały się nie tylko ścisłe tabelki, dane i wykresy, zachowały się też zdjęcia. Dziś na ekranach model Poloneza którego wymusił rynek.

Polonez CARGO - to odpowiedź na brak na początku lat ’90 karetki przewozowej. Gdy w 1991 roku FSO zakończyła produkcję FSO 1500 Kombi, w kolumnie transportu polskiej służby zdrowia zaczęło brakować auta przewozowego dla chorych. Po przemianach ustrojowych służba zdrowia nie mogła sobie pozwolić na zakup zachodnich konstrukcji. FSO również było w ciężkiej sytuacji finansowej i na wszelkie sposoby próbowało unowocześniać i dostosowywać swoje produkty do potrzeb rynku.

I tak po kilku spotkaniach przedstawicieli obu instytucji, w Ośrodku Badawczo Rozwojowym Samochodów Osobowych (OBRSO) powstał nowy model. O tym jak szybkie były to decyzje świadczy budowa prototypu. Prototyp powstał na bazie Poloneza Caro MR91 na egzemplarzu który był specjalnie przygotowany na targi.

Kompletne auto trafiło na warsztat gdzie pozbawiono go dachu oraz pasa tylnego, do pozostałej konstrukcji dospawany został szkielet podwyższający dach a w miejscu pasa tylnego zastosowano przedłużenie podłogi. W projekcie ściśle określono minimalne wymiary przestrzeni potrzebnej do przewozu chorych. Poprzednik Polski Fiat 125p kombi był autem zdecydowanie za krótkim i nawet maksymalne dostosowanie jego wnętrza jak cienkie oparcia przednich siedzeń czy specjalnie wymodelowana tylna klapa nie pozwalały na przewóz chorego w dogodnej pozycji.
Do przedłużonej podłogi dostosowano pas tyłu nadwozia a całość przykryto nadbudową z laminatu. Nadbudowa tworzyła jeden element dachu w raz z tylnymi błotnikami tworzącymi przedłużenie, całość zamknięto drzwiami tyłu nadwozia unoszonymi do góry. Drzwi zostały wykonane również z laminatu, z włókna szklanego.

Pierwszy egzemplarz powstał jako samochód „cywilny”, i poddawany był różnym testom mającym określić jego przydatność i funkcjonalność

Historii CARGO to nie koniec jeśli chcesz więcej zaobserwuj cdn.

08/08/2026

Polski Fiat 125p kabriolet

Nadwozie typu kabriolet było pierwszym typem nadwozi w motoryzacji, wywodzi się z pierwszych wozów konnych, do których zaczęto montować pierwsze silniki spalinowe. Było uznawane za najprostsze w budowie i za najbardziej prymitywne z czasem zaczęło ustępować nadwoziom zamkniętym, gdzie kierujący i pasażerowie mogli czuć się bardziej komfortowo i być odizolowanym od niesprzyjających warunków atmosferycznych.

Nadwozie typu kabriolet miało jednak wiele zalet, a w niektórych dziedzinach wydawało się nie zastąpione, jak na przykład rywalizacje sportowe gdzie proste lekkie nadwozia królowały.
Z czasem nadwozie typu kabriolet stało się synonimem luksusu. Także każdy szanujący się producent samochodów chciał mieć w swojej ofercie nadwozie pozbawione dachu.

Również w FSO zrodził się pomysł na nadwozie typu „cabrio”. We wrześniu 1974roku zaprezentowany został Polski Fiat 125p Kabriolet, zaproponowany przez Stanisława Łukasiewicza i zaprojektowany przez zespół konstruktorów z udziałem Czesława Piechura.
Pierwszy PF125p Kabriolet choć bazował na nadwoziu z 1973 roku otrzymał już prototypową deskę rozdzielczą jaką znamy z późniejszych modeli choć jak to prototyp i w dodatku auto stylu sportowego zamiast charakterystycznych zegarów z linią wskazującą prędkość, otrzymał okrągłe zegary . Podzespoły mechaniczne pozostały bez zmian. Płyta podłogowa otrzymała odpowiednie wzmocnienia a z tyłu za siedzeniem wygospodarowano miejsce na składany dach co spowodowało że układ wnętrza stał się typem 2+2.
Główną cechą nadwozia „cabrio” było posiadanie tylko dwojga drzwi, lecz aby wygodniej było zajmować miejsce na tylnej kanapie wprowadzono dłuższe drzwi.
Ciekawostką jest to że do nowych drzwi zaprojektowano i wykonano tłoczniki które mogły posłużyć do produkcji seryjnej nowego typu nadwozi.
W sumie powstały trzy kabriolety w tym jeden typu targa ze środkowym szerokim słupkiem i demontowalnymi wykonanymi z tworzyw sztucznych panelami dachu części środkowej. Z kolei trzeci z modeli wykonany został na bazie tak zwanego MR-a z tylnymi światłami nowego typu (we wcześniejszych użyto świateł z Łady.

Linia nadwozia Polskiego Fiata 125p wydawała się idealna do tego typu samochodu klasyczny sedan z dużą pokrywą bagażnika, długie drzwi pozbawione ramek okiennych szyb opuszczanych, nowy model mógł być uzupełnieniem gamy modelowej PF 125p.

Produkcji seryjnej jednak nie podjęto, z kolei w naszych zbiorach Centralnego Archiwum zachowały się zdjęcia wzorców, tłoczników i wytłoczek długich drzwi.

19/07/2026

Polski Fiat Coupe 1500

Futurystyczna propozycja samochodu sportowego.

Zaprezentowany w 1971 roku pojazd był dziełem Zbigniewa Wattsona polskiego projektanta wzornictwa przemysłowego.
Nadwozie zostało wykonane z żywicy poliestrowej wzmacnianej włóknem szklanym, (uzupełnione szkieletem stalowym) materiał bardzo nowoczesny i bardzo lubiany przez stylistów na całym świecie.
Nowe nadwozie zostało osadzone na płycie podłogowej Polskiego Fiata 125p wykorzystując jego podzespoły
jezdno- napędowe. Standardowy silnik 1500 wzmocniono montując sportowy wałek rozrządu a w układzie zasilania zastosowano dwu gaźnikowy układ przygotowania mieszanki paliwowej, moc silnika wzrosła do 90 KM.
Nowoczesne nadwozie posiadało bardzo czyste i proste kształty z delikatnymi łukami dobrze wpisując się w nadchodzącą modę. Nadwozie było bardzo przestronne z dużą powierzchnią przeszkloną, ciekawostką były perforowane i osadzone wewnątrz nadwozia słupki B nie zakłócające linii szyb (jeszcze jak by pozbyć się ramek okiennych drzwi…).
Wnętrze było również bardzo przestronne choć w układzie 2+2 czyli wygodnie z przodu a tył raczej do przewożenia dzieci. Samochód posiadał też bardzo duży bagażnik można powiedzieć że wręcz ogromny jak na tego typu konstrukcje, wadą było tylko dostanie się do niego bowiem „klapą” bagażnika był wąski pas tyłu nadwozia otwierany razem z zamontowanym w nim oświetleniem tyłu nadwozia.
Deska rozdzielcza czysta w formie bez zbędnych udziwnień z ogromnym schowkiem przed pasażerem a konsola środkowa jakby czekała na wielki ekran multimedialny. Siedzenia to oczywiście ogromne kanapy z ciekawym wzorem tapicerki.
Samochód po chwili sławy, testów i po kilku pokazach schowany został głęboko do fabrycznego magazynu, w między czasie silnik powędrował do działu sportu FSO a felgi ruszyły szybciutko za nim, siedzenia również przeniosły się do innego nadwozia. Studium z fabrycznego magazynu trafiło do Muzeum Techniki i Przemysłu w Warszawie gdzie po wielu latach w kolejnym magazynie w końcu ujrzało światło dzienne.
Dziś jest jednym z przykładów dawnej wizji motoryzacji.
Polski Fiat Coupe 1500 znajduje się obecnie w zbiorach Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

28/06/2026

FSO OGAR 1500
W 1977 roku w dyrekcji FSO zapada decyzja o budowie samochodu o sportowym nadwoziu. Nowy model ma wykorzystywać podzespoły mechaniczne z produkowanego wówczas Polskiego Fiata 125p. Ma również być przystosowany do ewentualnej sprzedaży na zagranicznych rynkach.
Do pracy przystępuje jeden z najważniejszych stylistów przemysłowych tamtego okresu prof. Cezary Nawrot z Warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, to on przenosi na kalkę szkice przyszłego nadwozia. Nadwozie zostało wykonane całkowicie z bardzo nowoczesnego materiału jakim było włókno szklane nasączane żywicą epoksydową – materiałem bardzo lubianym przez projektantów.
Charakterystyczne nadwozie z odstającymi zderzakami oraz ze światłami obrysowymi od razu zdradzało główny kierunek ewentualnego exportu – za wielką wodę do USA.
Nadwozie w niczym nie przypominało znanego z ulic Polskiego Fiata 125p, nadwozie czteroosobowe z niską linią dachu z modnymi chowanymi światłami głównymi, mogło się podobać i uchodziło za bardzo modne i nowoczesne w tamtym okresie.
Konstruktorzy zadbali również o funkcjonalność wnętrza pojazdu, tutaj oczywiście linie też kreślił profesor Nawrot. Tak funkcjonalnego wnętrza może pozazdrościć nie jedno współczesne auto, schowki, półki, zamykane podłokietniki mogące służyć za stoliki jest nawet półeczka na obudowie kolumny kierownicy a wygodne profilowane siedzenia dbały o przyjemną podróż.
Niestety projekt ten nie miał trafić do produkcji było to coś na zasadzie pokazania możliwości technicznych. Oczywiście brano pod uwagę częściowe wykorzystanie pewnych rozwiązań, dlatego tez wykonanie prototypu było tak staranne.
Prototyp w raz z modelem w skali 1:1 zachował się do dzisiejszych czasów. Samochód po małym odświeżeniu znów jest w pełni sprawny. Choć nie odnajdziemy na nim felg ze stopów lekkich oraz małej sportowej kierownicy, elementy te zostały zdemontowane przez pracowników OBRSO w celu montażu do innych aut.
Mały detailing komory silnika oraz przywrócenie pełnej sprawności silnikowi i podzespołom. Czysta przyjemność, praca przy tak unikatowym samochodzie ale i ogromna odpowiedzialność, na przykład naprawa podszybia gdy masz świadomość że przednia szyba jest jedyną wykonaną na świecie.
Samochód znajduje się w zbiorach Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie.

31/05/2026

Kolorowy Maj

Żółty kolor w Maju obowiązkowo musi być, nie tylko na polach.

Polski Fiat 125p

03/05/2026

POLONEZA CZAS ZACZĄĆ

3 Maja 1978 roku to ważna data dla polskiego przemysłu

Właśnie wtedy z taśm produkcyjnych FSO zjeżdża nowy model samochodu.
POLONEZ to on wniesie do krajowej produkcji robotyzację nowe materiały i technologie.
Z nowinek technologicznych skorzysta nie tylko przemysł motoryzacyjny ale i inne gałęzie przemysłu. Polonez wpisze się w polski krajobraz ale też pokaże się w ponad 70 krajach świata.
Ale zanim będzie mógł się pokazać potrzebny jest między innymi Master Model. Master model to model właściwego gotowego do produkcji zespołu, były to czasy gdy każdy element posiadał swój odpowiednik w postaci master modelu.
Modele wykonywane były z materiałów stabilnych jak żywice, czy wcześniej ze specjalnych odmian drewna.
Prezentowany dziś model jest oryginalnym master modelem wykonanym we włoszech posiada oryginalne tabliczki znamionowe. Oczywiście to co widzimy na zdjęciach to model ATU a nie Polonez z pierwszej serii. Tak jak ewoluował Polonez tak też zmieniał się model, widzimy najpierw zmieniony przód który pojawił się w CARO a potem został zmieniony tył na nowy model ATU (master modelem dla Kombi była tylko część dachowa jako osobny element). Każdej zmianie towarzyszyła odpowiednia tabliczka znamionowa.
Model zachował się do dnia dzisiejszego.

22/04/2026

22/04/2026

Dwa w jednym. FSO Polonez Ambasador

Polonez Ambasador to stylistyczna przemiana Poloneza „Borewicza”. Jak często w takich projektach nadwozie zostało podzielone. Dzielenie takie w początkowym etapie przynosi wiele korzyści po pierwsze mamy bazowe wymiary podwozia, mamy też już gotowy zarys sylwetki jaką trzeba zmodyfikować. Wyraźniej widoczne są różnice kształtów nowych koncepcji oraz oczywiście zmniejszenie kosztów.

W projekcie tym widzimy już też pewne elementy które odnajdziemy w późniejszym modelu CARO oraz jego dalszej modernizacji. Są też elementy które prawie by trafiły do produkcji seryjnej w FSO, dla nowego modelu jaki miał być tam produkowany a przy okazji znalazły by zastosowanie w Polonezie. Są też nowe delikatniejsze kształty i rozwiązania technologiczne które miał wprowadzić nowy model.

29/03/2026

Z centralnego archiwum
Tym razem „Kalendarium – Polonez” są w nim zawarte daty zmian i wprowadzenia do produkcji. Część tych dat jest bardzo dobrze znana inne warto sobie przypomnieć.

W aktach archiwum znajdują się też dokładniejsze daty, jak wprowadzenie poszczególnych nowych podzespołów.