25/12/2025
"ဘရိတ်ကြောင့် အသက်မဆုံးရှုံးပါစေနဲ့"
"မတော်တဆမှုတွေရဲ့ ၈၀% ဟာ ဘရိတ်အုပ်နည်း မှားယွင်းလို့ ဖြစ်တတ်တယ်ဆိုတာ သင်သိပါသလား?"
ဘရိတ်အုပ်တာဟာ ဆိုင်ကယ်ကို ရပ်ဖို့တင်မဟုတ်ဘဲ သင့်အသက်ကို ကယ်ဖို့ပါ။
ဆိုင်ကယ်တစ်စီးမှာ ဘရိတ် (Brakes) ဟာ အရှိန်သတ်ဖို့သက်သက်မဟုတ်ဘဲ သင့်အသက်ကို ကယ်တင်ပေးမယ့် အရေးကြီးဆုံးအစိတ်အပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ လူအများစု သိထားကြတာထက် ပိုမိုနက်နဲတဲ့ ဘရိတ်အသုံးပြုနည်း ဗဟုသုတတွေကို အောက်မှာ အချက်အလက်နဲ့တကွ ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
၁။ ရှေ့ဘရိတ်က အရေးကြီးဆုံးလား၊ နောက်ဘရိတ်က အရေးကြီးဆုံးလား?
အဖြေကတော့ ရှေ့ဘရိတ် (Front Brake) က အရေးကြီးဆုံးပါ။
အကြောင်းရင်း: ဆိုင်ကယ်ကို ဘရိတ်အုပ်လိုက်တဲ့အခါ ဆိုင်ကယ်ရဲ့ အလေးချိန် (Inertia) အားလုံးဟာ ရှေ့ဘီးပေါ်ကို စုပြုံရောက်ရှိသွားပါတယ်။
စွမ်းဆောင်ရည်: ဆိုင်ကယ်တစ်စီးရဲ့ ရပ်တန့်နိုင်စွမ်း (Stopping Power) ၇၀% ကနေ ၉၀% အထိဟာ ရှေ့ဘရိတ်ကနေ လာတာဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ဘရိတ်သက်သက်ပဲ သုံးရင် ဆိုင်ကယ်ရပ်ဖို့ အချိန်ပိုကြာပြီး ဘီးချော် (Skidding) ဖို့ အခွင့်အလမ်း ပိုများပါတယ်။
၂။ ဘရိတ်ကို စနစ်တကျ အသုံးပြုနည်း (Combined Braking)
အကောင်းဆုံးသော ဘရိတ်အုပ်နည်းကတော့ ရှေ့ရောနောက်ပါ တွဲသုံးတာဖြစ်ပါတယ်။
အချိုးအစား: လမ်းခြောက်မှာ ရှေ့ဘရိတ် ၇၀%၊ နောက်ဘရိတ် ၃၀% သုံးပါ။
အသုံးပြုပုံ: ပထမဆုံး နောက်ဘရိတ်ကို အသာလေးနင်းပြီး ဆိုင်ကယ်ကို တည်ငြိမ်အောင်လုပ်ပါ၊ ပြီးတာနဲ့ ရှေ့ဘရိတ်ကို တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖိညှစ်ပါ။ (ရုတ်တရက် အတင်းဆွဲညှစ်တာမျိုး မလုပ်ရပါ)။
၃။ ABS (Anti-lock Braking System) ဆိုတာ ဘာလဲ?
အခုခေတ် ဆိုင်ကယ်အသစ်တွေမှာ ပါလာတဲ့ ABS ဟာ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
လုပ်ဆောင်ချက်: ဘရိတ်ကို အတင်းအကျပ် အုပ်လိုက်ရင်တောင် ဘီးမရပ်သွား (Lock မဖြစ်သွား) အောင် ကူညီပေးပါတယ်။
အကျိုးကျေးဇူး: လမ်းချော်နေတဲ့အချိန်မှာတောင် ဆိုင်ကယ်လဲမကျဘဲ စိတ်ချလက်ချ ဘရိတ်အုပ်နိုင်စေပါတယ်။ ဆိုင်ကယ်ဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် ABS ပါတာကို ရွေးဝယ်ဖို့ အကြံပြုသင့်ပါတယ်။
၄။ အရေးပေါ် အခြေအနေမှာ ဘရိတ်အုပ်ခြင်း (Emergency Braking)
အရေးပေါ်ဖြစ်လာရင် လူတွေက လန့်ပြီး ဘရိတ်ကို အတင်းညှစ်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ အန္တရာယ်အရှိဆုံးပါ။
အကြံပြုချက်: "Squeeze, don't Grab" (ရုတ်တရက် ဆွဲမညှစ်ပါနဲ့၊ တဖြည်းဖြည်း တိုးပြီး ညှစ်ပါ)။
Progressive Braking: ဘရိတ်လီဗာကို အစပိုင်းမှာ အသာလေး စညှစ်ပြီး ဘီးက လမ်းကို ကုတ်မိပြီဆိုမှ အားစိုက်ပြီး ထပ်ညှစ်တာကို ဆိုလိုပါတယ်။
၅။ ဘရိတ်အတွက် သတိထားရမည့် အချက်များ
ကွေ့နေစဉ် ဘရိတ်မအုပ်ပါနဲ့: လမ်းကွေ့ထဲမှာ ဘရိတ်ပြင်းပြင်းအုပ်ရင် ဆိုင်ကယ်ဟာ အပြင်ဘက်ကို လွင့်ထွက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ကွေ့မဝင်ခင်ကတည်းက အရှိန်သတ်ထားပါ။
ဘရိတ်ဆီ (Brake Fluid): ဘရိတ်ဆီ အရောင်နောက်နေရင် ဒါမှမဟုတ် နည်းနေရင် ဘရိတ်မမိတတ်တော့ပါဘူး။ ၂ နှစ်တစ်ကြိမ် ပုံမှန်လဲပေးပါ။
အင်ဂျင်ဘရိတ် (Engine Brake): တောင်ဆင်းတွေမှာ ဘရိတ်ပြားတွေ ပူပြီး မမိတော့တာမျိုး (Brake Fade) မဖြစ်အောင် ဂီယာနိမ့်သုံးပြီး အင်ဂျင်ရဲ့ အရှိန်နဲ့ ထိန်းဆင်းပါ။
နောက်ဘရိတ်က ဆိုင်ကယ်ကို "နှေး" စေပြီး၊ ရှေ့ဘရိတ်က ဆိုင်ကယ်ကို "ရပ်" စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရှေ့ဘရိတ်ကို စနစ်တကျ ကိုင်တွယ်တတ်ဖို့ လေ့ကျင့်ထားခြင်းက အသက်အန္တရာယ်ကနေ ကာကွယ်ပေးပါလိမ့်မယ်။
#ဆိုင်ကယ် #အသုံးပြုနည်း #ဘရိတ်အုပ်နည်း
